Méaɼċláɼ (MS Windows)

Oibreoidh an méarchlár bog darb ainm Cló Gaelach le gach leagan de Microsoft Windows ó Windows XP, a cuireadh amach sa bhliain 2001, anuas go dtí Windows 10, an leagan is déanaí a cuireadh amach sa bhliain 2015. Is féidir an méarchlár a úsáid chun clónna Gaelacha atá códaithe de réir an chaighdeáin idirnáisiúnta Unicode a scríobh.

Faigh an comhad gaelach.zip (256 KB) ina bhfuil an méarchlár dar teideal 'Cló Gaelach'.

Suiteáil le Windows 10 nó Windows 8

1. Tá an méarchlár pacáilte i gcomhad comhbhrúite. Oscail an comhad seo agus bain an fillteán darb ainm Cló Gaelach as.

2. Laistigh den fhillteán a bhfuil Cló Gaelach air, cliceáil ar an gcomhad darb ainm setup. Osclóidh an User Account Control (nó an Rialúcháin Cuntais Úsáideoirí mar atá air sa leagan Gaeilge) agus feicfear fógra cosúil leis na cinn anseo thíos.

Windows 8, 1

3. Rognaigh 'More info' nó 'Tuilleadh faisnéise' agus feicfear fógraí cosúil leis na cinn anseo thíos.

Windows 8, 2

4. Roghnaigh 'Run anyway' nó 'Rith é ar aon nós' agus cuirfear ceann nó eile de na ceisteanna seo a leanas ort:
'Do you want to allow the following program from an unknown publisher to make changes to this computer?'

'An bhfuil fonn ort cead a thabhairt don ríomhchlar seo a leanas ó fhoilsitheoir neamhaithnid athruithe a dhéanamh ar an ríomhaire seo?'

5. Freagair 'Yes' nó 'Tá' chun an méarchlár a shuiteáil. Má oibríonn gach rud mar is cóir, taispeánfar an ráiteas 'Installation Complete' (féach an léaráid thíos). Buail an cnaipe a bhfuil 'Close' air.

Windows 10, 1

6. Roghnaigh an Ghaeilge agus Cló Gaelach ó liosta na dteangacha agus na méarchlár ar an tascbharra ag bun an scáileáin ar dheis nuair is mian leat é a úsáid. Seo mar atá in Windows 8:

Windows 8, 4

Tá cuma nua ar an dearadh in Windows 10 ach tá an leagan amach mar an gcéanna:
Windows 10, 2

7. Más mian leat go mbeadh 'Cló Gaelach' ina mhéarchlár réamhshocraithe ar do ríomhaire, téigh chuig Control Panel (Painéal Rialúcháin) > Language (Teanga) agus roghnaigh an Ghaeilge agus Cló Gaelach.

Suiteáil le Windows 7

1. Tá an méarchlár pacáilte i gcomhad comhbhrúite. Méadóidh Windows an comhad go huathoibríoch chun fillteán darb ainm Cló Gaelach a chruthú (ach is féidir an comhad a mhéadú le WinZip nó le clár eile dá leithéid más gá).

2. Laistigh den fhillteán a bhfuil Cló Gaelach air, cliceáil ar an gcomhad darb ainm setup.exe chun an méarchlár a shuiteáil. Má oibríonn gach rud mar is cóir, taispeánfar an ráiteas 'Installation Complete'; féach an léaráid thíos. (NB: Ná scrios setup.exe! Coinnigh in áit shábháilte é mar beidh sé ag teastáil uait arís más mian leat an méarchlár a dhíshuiteáil uair éigin amach anseo.)

Windows 7, 1

3. Roghnaigh an méarchlár ar an ngnáthbhealach: téigh chuig Control Panel > Region and Language > Keyboards and Languages > Change keyboards ... Osclóidh bosca nua dar teideal 'Text Services and Input Languages'. Roghnaigh General agus Add.

4. Osclóidh bosca dar teideal 'Add Input Language'; téigh chuig Irish (Ireland) ar liosta na dteangacha agus oscail an bosca beag in aice leis a bhfuil + breactha air; roghnaigh Cló Gaelach ar liosta na méarchlár agus OK.

Windows 7, 2

5. Seolfar ar ais chuig 'Text Services and Input Languages' tú ach beidh 'Cló Gaelach' le léamh ar liosta na méarchlár faoi 'Irish (Ireland)' an babhta seo. Is féidir 'Cló Gaelach' a roghnú mar mhéarchlár réamhshocraithe sa liosta dar teideal 'Default input language' ag barr an bhosca. Mura mbíonn sé réamhshocraithe agat, beidh ort 'Cló Gaelach' a roghnú ón tascbharra ag bun an scáileáin nuair is mian leat é a úsáid - féach thíos.

Windows 7, 3

6. Roghnaigh OK le críochnú.

Suiteáil le Windows Vista

1. Tá an méarchlár pacáilte i gcomhad comhbhrúite. Méadóidh Windows an comhad go huathoibríoch chun fillteán darb ainm Cló Gaelach a chruthú (ach is féidir an comhad a mhéadú le WinZip nó nó le clár eile dá leithéid más gá).

2. Laistigh den fhillteán a bhfuil Cló Gaelach air, cliceáil ar an gcomhad darb ainm setup.exe chun an méarchlár a shuiteáil. Má oibríonn gach rud mar is cóir, taispeánfar an ráiteas 'Installation Complete' - féach an léaráid thíos. (NB: Ná scrios setup.exe! Coinnigh in áit shábháilte é mar beidh sé ag teastáil uait arís más mian leat an méarchlár a dhíshuiteáil uair éigin amach anseo.)

3. Roghnaigh an méarchlár ar an ngnáthbhealach: téigh chuig Control Panel > Regional and Language Options > Keyboards and Languages > Change keyboards ... Osclóidh bosca nua dar teideal 'Text Services and Input Languages'. Roghnaigh General agus Add.

4. Osclóidh bosca dar teideal 'Add Input Language'; téigh chuig Irish (Ireland) ar liosta na dteangacha agus oscail an bosca beag in aice leis a bhfuil + breactha air; roghnaigh Cló Gaelach ar liosta na méarchlár agus OK.

Windows Vista, 1

5. Seolfar ar ais chuig 'Text Services and Input Languages' tú ach beidh 'Cló Gaelach' le léamh ar liosta na méarchlár faoi 'Irish (Ireland)' an babhta seo. Is féidir 'Cló Gaelach' a roghnú mar mhéarchlár réamhshocraithe sa liosta dar teideal 'Default input language' ag barr an bhosca. Mura mbíonn sé réamhshocraithe agat, beidh ort 'Cló Gaelach' a roghnú ón tascbharra ag bun an scáileáin nuair is mian leat é a úsáid - féach thíos.

Windows Vista, 2

6. Roghnaigh OK le críochnú.

Suiteáil le Windows XP

1. Tá an méarchlár pacáilte i gcomhad comhbhrúite agus caithfear é a mhéadú le WinZip nó le clár eile dá leithéid sular féidir é a shuiteáil ar ríomhaire.

2. Ina dhiaidh sin, caithfear cliceáil ar an gcomhad darb ainm setup.exe chun an méarchlár a shuiteáil. Má oibríonn gach rud mar is cóir, taispeánfar an ráiteas 'Installation Complete'. (Má theastaíonn uait an méarchlár a dhíshuiteáil ar ball, téigh chuig Control Panel > Add or Remove Programs.)

3. Roghnaigh an méarchlár ar an ngnáthbhealach: téigh chuig Control Panel > Regions and Language Options > Languages > Details. Osclóidh bosca nua dar teideal 'Text Services and Input Languages'. Roghnaigh English (Ireland) agus Add (níl an Ghaeilge le fáil mar rogha in Windows XP).

4. Osclóidh bosca dar teideal 'Add Input Language'. Roghnaigh English (Ireland) mar 'Input language' agus Cló Gaelach mar 'Keyboard layout/IME'. Buail OK.

Windows XP

5. Seolfar ar ais chuig 'Text Services and Input Languages' tú ach beidh 'Cló Gaelach' le léamh ar liosta na méarchlár faoi 'English (Ireland)' an babhta seo. Is féidir 'English (Ireland) - Cló Gaelach' a roghnú mar mhéarchlár réamhshocraithe sa liosta dar teideal 'Default input language' ag barr an bhosca. Mura mbíonn sé réamhshocraithe, is féidir 'Cló Gaelach' a roghnú ón mbarra teanga nuair is mian leat é a úsáid.

6. Roghnaigh OK le críochnú.

Úsáid an mhéarchláir

Nuair a bhíonn an méarchlár ar siúl, ní theastaíonn ach cnaipe marbh amháin (#) chun an Ghaeilge a scríobh. Cnaipe amháin eile (`) a úsáidtear sa Ghàidhlig. Tugtar 'cnaipí marbha' ar na cnaipí seo toisc nach mbíonn aon charachtar le feiceáil nuair a bhuailtear iad: is nuair a bhuailtear an chéad chnaipe eile a fheictear éifeacht na gcnaipí marbha, mar atá léirithe sa tábla thíos.

CnaipíCaɼaċtaɼ
  
#AÁ
#aá
#EÉ
#eé
#IÍ
#ií
#OÓ
#oó
#UÚ
#uú
#B
#b
#CĊ
#cċ
#D
#d
#F
#f
#GĠ
#gġ
#M
#m
#P
#p
#S
#s
#T
#t
#rɼ
#zſ
#h
#&
`AÀ
`aà
`EÈ
`eè
`IÌ
`iì
`OÒ
`oò
`UÙ
`uù

I dteannta na litreacha thuas a theastaíonn le haghaidh na dteangacha Gaelacha, is féidir an méarchlár seo a úsáid chun mórtheangacha iarthar na hEorpa a scríobh chomh maith. Féach na treoracha thíos.

Fraincis
Chun an t-aiceann circonflexe a scríobh, buail AltGr + 6 mar chnaipe marbh roimh an guta a theastaíonn. Mar shampla, chun ê a fháil, buail AltGr agus 6 in éineacht, agus ansin buail e. Mar an gcéanna, gheofar an cédille (Çç) má bhuailtear AltGr agus 6 roimh C nó roimh c. Chun an tréma a scríobh, buail AltGr + 2 mar chnaipe marbh roimh an guta a theastaíonn. Mar shampla, chun ï a fháil, buail AltGr agus 2 in éineacht, agus ansin buail i. Tá na bealaí is fusa chun an an t-aiceann aigu agus an an t-aiceann grave a scríobh léirithe sa tábla thuas, ach is féidir AltGr + ' a úsáid mar chnaipe marbh in ionad an # más mian leat.

Gearmáinis
Chun Umlaut a scríobh, buail AltGr + 2 mar chnaipe marbh roimh an guta a theastaíonn. Mar shampla, chun ü a fháil, buail AltGr agus 2 in éineacht, agus ansin buail u. Mar an gcéanna, gheofar an Eszett (ß) ach AltGr agus 2 a buaileadh mar chnaipe marbh roimh s.

Spáinnis
Chun an tilde (Ññ) a scríobh, buail AltGr + # mar chnaipe marbh roimh N nó roimh n. Mar an gcéanna, gheofar ¿¡ trí AltGr agus # a bhualadh roimh ? nó roimh ! faoi seach. Tá an bealach is fusa chun an acento a scríobh léirithe sa tábla thuas, ach is féidir AltGr + ' a úsáid mar chnaipe marbh in ionad an # más mian leat.